'Laat hem nou eens een keer uitpraten!', zegt Johan opeens vanuit de bank in de kamer. Zijn moeder is stil en verbaasd over de kracht van de woorden van haar zoon. Ook ik ben stil. Johans moeder staat op, loopt naar de badkamer en maakt haar gezicht nat. Verontschuldigend komt ze terug en we vervolgen het gesprek dat zo moeizaam was verlopen. Dat het moeizaam verliep is niet zo vreemd, er is veel gebeurd in het leven van haar gezin.
6 jaar geleden is de ellende begonnen. Haar, tot dan toe rustig leven, werd wreed verstoord, toen haar man seksueel misbruik maakte van hun dochter. Het meisje was al zo kwetsbaar gezien haar verstandelijke beperking en nu overkomt haar ook dat nog. Moeder kan het nog steeds niet begrijpen. Het gezin wordt verscheurd door wat er tussen vader en dochter gebeurd is. Het meisje wordt uit het gezin weggehaald en verteld aan de hulpverlenende instanties dat ook haar kleine broertje slachtoffer wordt of misschien al is. Ook hij wordt weggehaald en moeder blijft alleen en verdrietig achter. Zij is zo boos op haar man dat hij er niet meer in komt. Wat volgt is zes jaar onzekerheid. Waar blijven mijn kinderen? Komen ze nog thuis? Hoeveel heb ik nog te vertellen over ze? Maar ze geeft niet op. Elke keer opnieuw zal ze vechten voor haar kinderen als een leeuwin voor haar welpjes. Met haar Zuid-Amerikaanse temperament is ze dan ook goed in staat om voor zichzelf en haar kinderen de strijd aan te gaan.
Johan is nu weer thuis. Door het verdwijnen van vader is de thuissituatie veilig genoeg geworden. Hij blijkt, net als zijn zus, ook een verstandelijke beperking te hebben. De strijd van moeder met de hulpverlening duurt echter voort uit boosheid en het gevoel dat haar onrecht is aangedaan door haar ex-man en door de rest van de wereld. Ik ben nieuw voor haar. Alle voorgaande hulpverleners kennen haar maar al te goed. Het gaat inmiddels best goed met de nu 14-jarige Johan. Zijn schoolprestaties zijn best. Hij heeft een aantal leuke vriendjes en hij is gek op voetbal. Het is de hoogste tijd om eens met Johan en zijn moeder te kijken hoe ze verder kunnen gaan.
Moeder is klaar voor weer een nieuwe strijd met de instanties. Ze zit voor de deur in het zonnetje te roken wanneer ik op onze afspraak verschijn. We gaan naar binnen. Johan is zich nog even aan het opfrissen, maar wij kunnen alvast even bijpraten. Er staan twee stoelen klaar in de woonkamer. 'Ik zit daar altijd' zegt ze wanneer ze wijst op een comfortabele stevige stoel. Ik kon dat wel raden, aangezien de bekleding fors versleten was. Recht tegenover haar stoel heeft zij voor mij een houten keukenstoel neergezet. Ze schenkt eerst nog even koffie in. Wanneer ik vraag hoe het met haar gaat barst de bom al. Al haar boosheid van 6 jaar komt boven. Met een verdrietige en boze blik in haar ogen vervloekt ze mij, mijn collega’s, alle rechters, maar boven al haar man. Haar tirade varieert van vloekende boosheid tot huilend verdriet en ik krijg er geen speld tussen. Ik probeer haar te vertellen dat het goed gaat en wat een vooruitgang Johan heeft gemaakt, maar ze hoort het niet. Ze heeft de verloopdatum van de onder toezichtstelling in haar hoofd geprent en gaat opnieuw voor in de strijd.
Johan is erbij gekomen. Hij heeft net een verfrissende douche genomen en neemt een boterham. Hij vraagt er cola bij, maar zijn moeder zegt hem dat hij beter melk kan nemen bij het ontbijt. Hij gaat op de lage bank in de kamer zitten. Hij begrijpt zijn moeder eigenlijk wel. Hij houdt veel van haar en kan niet goed tegen haar verdriet. Hij begrijpt mij echter ook en hij ziet mij pogingen doen om door te dringen tot zijn moeder. Hij ziet mij praten over zijn toekomst en hoort zijn moeder huilen over het verleden. Johan snapt heel goed dat je alleen maar met elkaar kunt praten als je elkaar ook daadwerkelijk kan verstaan. Dan kan hij er niet meer tegen. Jarenlange strijd en verdriet van zijn moeder worden hem teveel. Hij heeft zich tot nu toe nog niet met het gesprek bemoeid, maar flapt er in een keer uit wat hij al een lange tijd voelt. De verrassing en de stilte die vallen doen ons allemaal goed.
rss
